ΜΠΕΝΑΚΗ
JAMES ROBERTSON
Benaki Museum
ENGLISH | ESPAÑOL
ΑΡΧΙΚΗ ΟΘΟΝΗ




 Portfolio
James Robertson (1813-1888)

Ο Βρετανός James Robertson συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πρώτους διακεκριμένους φωτογράφους που απεικόνισαν την Ελλάδα στα μέσα του 19ου αιώνα.

Σκωτσέζος στην καταγωγή, ταυτίζεται μάλλον με ομώνυμο χαράκτη που εργάστηκε στο Λονδίνο γύρω στο 1830. Στην Κωνσταντινούπολη, όπου έζησε για σαράντα χρόνια, εγκαταστάθηκε το 1841 με σκοπό να συμβάλει ως αρχιχαράκτης στην ανανέωση του αυτοκρατορικού νομισματοκοπείου. Η φωτογραφική του σταδιοδρομία ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1850, όταν άνοιξε το φωτογραφείο του στη συνοικία του Πέραν για λιγότερο από δέκα χρόνια. Οι φωτογραφίες του, που εκτιμήθηκαν αμέσως από τους φιλότεχνους της εποχής, παρουσιάστηκαν σε διεθνείς εκθέσεις στο Παρίσι και το Λονδίνο, ενώ συχνά χρησιμοποιήθηκαν για να εικονογραφήσουν το έγκυρο περιοδικό της εποχής «The London Illustrated News». Το 1888 πέθανε στη Γιοκοχάμα της Ιαπωνίας.

Ο Robertson έγινε γνωστός στην ιστορία της φωτογραφίας τόσο για την κάλυψη του πολέμου της Κριμαίας (1854-1856), όσο και για τις φωτογραφικές απεικονίσεις της Κωνσταντινούπολης και άλλων ιστορικών τόπων της Μεσογείου, της Αθήνας, της Μάλτας, της Δαμασκού, των Αγίων Τόπων και της Αιγύπτου.

Από τη μελέτη των φωτογραφιών του διαπιστώνεται ότι στην Αθήνα έφτασε για πρώτη φορά το 1853-1854 και φαίνεται ότι επανήλθε συνοδευόμενος από το νεότερό του γνωστό φωτογράφο Felice Beato το 1856.

Tα μνημεία της Ακρόπολης (Προπύλαια, ναός Απτέρου Νίκης, Παρθενώνας, Ερέχθειο) αλλά και της πόλης (ναός Ολυμπείου Διός, Πύργος των Ανέμων, Πύλη της Αθηνάς Αρχηγέτιδος, Μνημείο του Λυσικράτη), καθώς και οι ναοί του Σουνίου, της Αφαίας στην Αίγινα και του Απόλλωνα στην Κόρινθο, απεικονίστηκαν αριστοτεχνικά από το φακό του, ενώ η σύγχρονη πρωτεύουσα αποτυπώθηκε μόνο κατ’ εξαίρεση ή ως περίγυρος των αρχαιοτήτων.

Μολονότι στις πρώιμες φωτογραφίες μνημείων απουσιάζει συνήθως το έμψυχο στοιχείο, οι συνθέσεις του Robertson συμπεριλαμβάνουν ανθρώπινες φιγούρες σκηνογραφικά τοποθετημένες, ώστε να διασκεδάζουν τη μονοτονία των ερειπίων και να παραπέμπουν σε αντίστοιχες ζωγραφικές απεικονίσεις.

Η σειρά των φωτογραφιών του James Robertson από την Ελλάδα κυκλοφόρησε αμέσως στο Λονδίνο και στην Κωνσταντινούπολη. Ένα από τα λίγα σωζόμενα portfolios (44 φωτογραφίες) με τον τίτλο «Photographs by James Robertson, Athens and Grecian Antiquities», δωρήθηκε από τη Ρένα Ανδρεάδη στο Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη, όπου φυλάσσεται σαν πολύτιμη ιστορική μαρτυρία, αλλά και ως σπάνιο δείγμα της πρώιμης φωτογραφικής τέχνης.


James Robertson
Nelly’s Βούλα Παπαϊωάννου
Περικλής Παπαχατζηδάκης Νικόλαος Τοµπάζης ∆ηµήτρης Χαρισιάδης
Κώστας Μπαλάφας Ιωάννης Λάμπρος